Sữa mẹ là nguồn dinh dưỡng quan trọng cho những năm tháng đầu đời. Không chỉ cung cấp dưỡng chất, sữa mẹ còn góp phần tạo nền tảng cho tiêu hóa và miễn dịch của trẻ.

Sữa mẹ và hệ vi sinh đường ruột của trẻ có mối liên hệ như thế nào?

Sự hình thành hệ vi sinh đường ruột của trẻ bắt đầu ngay khi bé cất tiếng khóc chào đời. Trong giai đoạn sơ sinh, đường ruột của bé còn rất non nớt và đang trong quá trình tiếp nhận các vi sinh vật từ môi trường.

Lúc này, sữa mẹ là một trong những yếu tố có thể góp phần định hình hệ vi sinh đường ruột của trẻ. Bên cạnh dưỡng chất, sữa mẹ còn chứa nhiều thành phần sinh học có khả năng tương tác với hệ vi sinh, tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của một số vi khuẩn có lợi. 

Hệ vi sinh đường ruột có liên quan đến nhiều hoạt động quan trọng của cơ thể trẻ, từ tiêu hóa và chuyển hóa một số chất dinh dưỡng đến duy trì hàng rào bảo vệ niêm mạc ruột và tương tác với hệ miễn dịch. Khi hệ vi sinh duy trì được sự cân bằng, các nhóm vi sinh vật có thể cùng tồn tại và thực hiện những chức năng khác nhau.,

 Khi sự cân bằng bị xáo trộn, thành phần và hoạt động của các nhóm vi sinh vật cũng có thể thay đổi, từ đó ảnh hưởng đến môi trường, quá trình tiêu hóa và chức năng bảo vệ của đường ruột. Điều này đặc biệt đáng lưu ý ở trẻ nhỏ, khi hệ vi sinh vẫn đang trong quá trình hình thành và phát triển. 

Sữa mẹ chứa nhiều thành phần sinh học có khả năng tương tác với hệ vi sinh đường ruột, trong đó đáng chú ý là HMO –  Human Milk Oligosaccharides. Cơ thể trẻ không tiêu hóa hoàn toàn HMO. Một phần HMO đi xuống đường ruột và có thể được sử dụng bởi một số vi khuẩn có khả năng chuyển hóa chúng. 

Trong đó, Bifidobacterium là một nhóm vi khuẩn thường có mặt trong hệ vi sinh đường ruột của trẻ bú mẹ và có khả năng sử dụng một số loại HMO. Nhờ đó, HMO có thể tạo điều kiện thuận lợi cho nhóm Bifidobacterium phát triển, góp phần hình thành môi trường hệ vi sinh đặc trưng ở trẻ bú mẹ.

 Những yếu tố có thể ảnh hưởng đến hệ vi sinh đường ruột

Hệ vi sinh đường ruột của trẻ không cố định mà thay đổi liên tục từ khi mới sinh và trong suốt những năm đầu đời. Mỗi trẻ có thể hình thành một hệ vi sinh khác nhau do chịu tác động đồng thời của nhiều yếu tố.

Ngay từ khi chào đời, phương thức sinh có thể ảnh hưởng đến những vi sinh vật đầu tiên mà trẻ tiếp xúc. Trẻ sinh thường và trẻ sinh mổ có thể có sự khác biệt nhất định về thành phần hệ vi sinh trong giai đoạn đầu đời. Trẻ sinh thường có xu hướng tiếp xúc với các vi sinh vật từ mẹ trong quá trình sinh, trong khi trẻ sinh mổ tiếp xúc nhiều hơn với các vi sinh vật từ môi trường và da. Do đó, những nhóm vi khuẩn đầu tiên trong đường ruột của trẻ có thể hình thành theo những cách khác nhau 

Sau đó, chế độ dinh dưỡng tiếp tục đóng vai trò quan trọng. Trẻ bú mẹ nhận được HMO và nhiều thành phần sinh học từ sữa mẹ, trong khi trẻ sử dụng sữa công thức có nguồn dinh dưỡng và thành phần khác. Khi bắt đầu ăn dặm, việc tiếp xúc với nhiều loại thực phẩm mới lại tiếp tục làm hệ vi sinh thay đổi để thích nghi với chế độ ăn mới.

Bên cạnh đó, môi trường sống và việc sử dụng kháng sinh cũng có thể tác động đến hệ vi sinh. Đặc biệt, kháng sinh không chỉ tác động đến vi khuẩn gây bệnh mà còn có thể làm thay đổi cả những nhóm vi khuẩn đang tồn tại trong đường ruột. Vì vậy, hệ vi sinh của mỗi trẻ có thể có thành phần và sự đa dạng khác nhau, đồng thời tiếp tục thay đổi theo từng giai đoạn.

Từ nền tảng sữa mẹ đến các nghiên cứu khoa học về probiotic cho trẻ

Thấu hiểu cơ chế nuôi dưỡng tự nhiên từ sữa mẹ, các nhà khoa học đã nghiên cứu giải pháp bổ sung lợi khuẩn thuần khiết, hay còn gọi là probiotic, nhằm hỗ trợ đường ruột của trẻ những lúc gặp xáo trộn.

Vào năm 1990, L.reuteri DSM 17938 được tiến sĩ Ivan Casas , giám đốc nghiên cứu BioGaia tìm thấy trong sữa mẹ của một người phụ nữ da đỏ khỏe mạnh ở Peru sống tại dãy Andes. Có lẽ Ivan và người phụ nữ cho sữa khi đó, không ngờ rằng đây sẽ là mẫu sữa đóng vai trò vô cùng to lớn trong ngành y học thế giới, thay đổi quan điểm điều trị của các bác sĩ và cải thiện sức khỏe cho hàng triệu triệu trẻ em.

Các nghiên cứu lâm sàng đã tìm hiểu chủng này trong nhiều khía cạnh liên quan đến sức khỏe tiêu hóa, giúp cung cấp thêm dữ liệu về tính an toàn và khả năng dung nạp của chủng. 

Sữa mẹ là một phần quan trọng trong nền tảng dinh dưỡng và hệ vi sinh những năm đầu đời của trẻ. Khi hiểu rõ hơn về mối liên hệ giữa sữa mẹ và hệ vi sinh đường ruột của trẻ, cha mẹ sẽ có thêm cơ sở để chăm sóc sức khỏe tiêu hóa của con phù hợp với từng giai đoạn phát triển. 

L.reuteri Protectis®  là một trong những chủng men vi sinh được nghiên cứu trên trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, đồng hành cùng cha mẹ trong hành trình chăm sóc sức khỏe tiêu hóa của con.