L.reuteri giúp rút ngắn thời gian tiêu chảy do rotavirus ở trẻ nhỏ
Rotavirus là một trong những tác nhân gây viêm dạ dày ruột cấp và tiêu chảy ở trẻ nhỏ. Bên cạnh việc bù nước và điện giải, các nhà khoa học đã nghiên cứu vai trò của men vi sinh trong việc hỗ trợ cải thiện triệu chứng tiêu chảy.
1. Tổng quan nghiên cứu
Năm 1997, Shornikova và cộng sự công bố nghiên cứu Bacteriotherapy with L.reuteri in rotavirus gastroenteritis trên tạp chí The Pediatric Infectious Disease Journal.
Nghiên cứu nhằm đánh giá liệu việc bổ sung lợi khuẩn L.reuteri có giúp rút ngắn thời gian tiêu chảy phân lỏng ở trẻ nhập viện vì nhiễm rotavirus hay không, đồng thời khảo sát khả năng cư trú của vi khuẩn trong đường tiêu hóa.
2. Phương pháp nghiên cứu
Đây là thử nghiệm lâm sàng tiến cứu, ngẫu nhiên, có đối chứng giả dược, được thực hiện tại hai bệnh viện.
Trẻ từ 6–36 tháng tuổi nhập viện vì tiêu chảy liên quan đến rotavirus được phân ngẫu nhiên vào ba nhóm:
- Nhóm giả dược: Không sử dụng L.reuteri.
- Nhóm liều thấp: Sử dụng (10^7) đơn vị hình thành khuẩn lạc (CFU) L.reuteri mỗi ngày.
- Nhóm liều cao: Sử dụng (10^{10}) CFU L. reuteri mỗi ngày.
Các chế phẩm được sử dụng một lần mỗi ngày trong tối đa 5 ngày.
Các nhà nghiên cứu theo dõi thời gian tiêu chảy phân lỏng sau khi bắt đầu điều trị và đánh giá lượng vi khuẩn Lactobacillus trong phân nhằm xác định khả năng cư trú của lợi khuẩn trong đường tiêu hóa.
3. Kết quả nghiên cứu
3.1. L.reuteri giúp rút ngắn thời gian tiêu chảy phân lỏng
Thời gian trung bình tiêu chảy phân lỏng sau khi bắt đầu điều trị được ghi nhận như sau:
| Nhóm nghiên cứu | Thời gian tiêu chảy trung bình |
|---|---|
| Nhóm giả dược (25 trẻ) | 2,5 ± 1,5 ngày |
| Nhóm L.reuteri liều thấp (20 trẻ) | 1,9 ± 0,9 ngày |
| Nhóm L.reuteri liều cao (21 trẻ) | 1,5 ± 1,1 ngày |
Sự khác biệt giữa ba nhóm đạt ý nghĩa thống kê (p = 0,01).
So với nhóm giả dược, thời gian tiêu chảy trung bình ngắn hơn khoảng 0,6 ngày ở nhóm liều thấp và 1 ngày ở nhóm liều cao.
3.2. Nhóm dùng liều cao có tỷ lệ còn tiêu chảy thấp hơn vào ngày thứ hai
Vào ngày thứ hai sau khi bắt đầu điều trị, tỷ lệ trẻ vẫn bị tiêu chảy phân lỏng là:
- Nhóm giả dược: 80%.
- Nhóm liều thấp: 70%.
- Nhóm liều cao: 48%.
Sự khác biệt giữa nhóm liều cao và nhóm giả dược đạt ý nghĩa thống kê (p = 0,04).
Kết quả này cho thấy nhóm dùng liều cao có tỷ lệ còn tiêu chảy thấp hơn tại thời điểm đánh giá. Tuy nhiên, không nên diễn giải tỷ lệ này thành bằng chứng rằng mọi trẻ sử dụng lợi khuẩn đều sẽ hồi phục nhanh hơn.
3.3. Lượng Lactobacillus trong phân tăng sau khi sử dụng
Hai ngày sau khi bắt đầu điều trị, tổng lượng Lactobacillus trung bình trong phân được ghi nhận như sau:
| Nhóm nghiên cứu | Lượng Lactobacillus trung bình (log₁₀ CFU/g) |
|---|---|
| Nhóm giả dược | 2,8 ± 1,6 |
| Nhóm liều thấp | 4,5 ± 2,0 |
| Nhóm liều cao | 6,1 ± 1,2 |
Sự khác biệt giữa các nhóm đạt ý nghĩa thống kê (p = 0,0004).
Kết quả cấy phân cho thấy việc bổ sung L.reuteri làm tăng lượng Lactobacillus trong đường tiêu hóa. Nhóm dùng liều cao có lượng vi khuẩn được ghi nhận lớn hơn nhóm dùng liều thấp và nhóm giả dược.
4. Kết luận
Thử nghiệm lâm sàng năm 1997 cho thấy việc bổ sung L.reuteri có liên quan đến thời gian tiêu chảy phân lỏng ngắn hơn ở trẻ 6–36 tháng tuổi nhập viện vì tiêu chảy do rotavirus. Nhóm sử dụng liều cao có thời gian tiêu chảy trung bình ngắn nhất và tỷ lệ còn tiêu chảy vào ngày thứ hai thấp hơn nhóm giả dược.
Nghiên cứu cũng ghi nhận lượng Lactobacillus trong phân tăng sau khi bổ sung lợi khuẩn, phù hợp với khả năng cư trú của vi khuẩn trong đường tiêu hóa.
Tuy nhiên, đây là một nghiên cứu được công bố năm 1997, trên một nhóm trẻ cụ thể. Kết quả không đủ để khẳng định tất cả các chủng L.reuteri hoặc mọi sản phẩm men vi sinh đều có tác dụng tương tự.
Thông điệp dành cho cha mẹ: Men vi sinh có thể là một hướng hỗ trợ điều trị tiêu chảy đang được nghiên cứu, nhưng không thay thế việc bù nước và điện giải bằng ORS. Khi trẻ có dấu hiệu mất nước, li bì, uống kém hoặc nôn liên tục, cha mẹ cần đưa trẻ đi khám kịp thời.
Tài liệu tham khảo
Shornikova AV, Casas IA, Mykkänen H, Salo E, Vesikari T. (1997). Bacteriotherapy with Lactobacillus reuteri in rotavirus gastroenteritis. The Pediatric Infectious Disease Journal, 16(12), 1103–1107.
